انواع فوبیا در روانشناسی چیست؟ آشنایی بیشتر با انواع بیماری فوبیا. همه افراد ممکن است در طول دوران زندگی انواع مختلفی از ترس و فوبیا را تجربه نمایند.
در واقع ترس یک حالتی طبیعی نسبت به وقایع ترسناک و موقعیت های تهدید آمیز است. که بیشتر جنبه حفاظتی دارد و باعث می شود فرد در این موقعیت ها بیشتر مواظب خودس باشد.
اگر این ترس بیش از حد زیاد باشد و حالت افراطی پیدا کند یک اختلال روانی به حساب می آید.
فوبیا چیست؟ فوبیا یا ترس ،استرس یا اضطراب مختل کننده ای است که به واسطه محرکی که به تنهایی ترسی ندارد ایجاد می شود.
افرادی که به فوبیا دچار هستند خودشان می دانند که ترسشان غیرمنطقی است اما باز هم نمی توانند بر ترس خود غلبه کنند.
فوبیا باعث اختلال در کارها فرد می شود و در کارکردهای فرد و اجتماعی اختلالاتی را به وجود می آورد.
فوبیا یک آسیب روانی به حساب می آید و شایع ترین اختلال در زنان و دومین اختلال شایع در مردان به حساب می آید.
در نتیجه به دلیل درصد شیوع آن و آشنایی با نشانه ها و علائم آن، تشخیص و درمان آن اهمیت بسیاری دارد.
انواع فوبیا در روانشناسی
فوبیای خاص بسیار متنوع است و انواع متفاوتی فوبیا در روانشناسی وجود دارد و ممکن است فرد به چند فوبیا دچار شود. فوبیا به پنج دسته کلی تقیم می شود، در زیر چند نمونه از فوبیاها را مورد بررسی قرار می دهیم.
انواع فوبیای حیوانات
فوبیای حیوانات یکی از انواع فوبیا است که حیوان محرک آن می باشد.
در فوبیا فرد ترس شدید و غیر معقولی را به واسطه تصور ذهنی، دیدن عکس یا مواجهه واقعی با حیوانی خاص تجربه میکند.
حتما لازم نیست حیوان را ببیند بلکه تصور حیوان نیز ترس دارد.
در برخی موارد، فوبیای حیوانات ممکن است با حملات وحشتزدگی یا پانیک همراه شود و مشکلات شدیدی از جمله سکته قلبی، بالا رفتن ضربان قلب و فشار خون و تعریق زیاد را برای فرد به وجود آورد.
ترس غیر منطقی از حیوانات سیری مزمن دارد و در صورتی که اقدامات درمانی صورت نگیرد، ممکن است روابط بین فردی، عملکرد شغلی و اجتماعیتان را به کلی مختل کند.
۹تا از شایع ترین فوبیای حیوانات به شرح زیر است:
-
ترس از عنکبویت یاArachnophobia
یکی از اصلیترین علتهای به وجود آمدن فوبیا، تجربه ناگوار در گذشته در مواجهه با آن محرک خاص است.
اما بسیاری از افراد که ترس از عنکبوت را دارند تجربه ناگواری نداشته اند. پس دلیل ان ریشه در تکامل انسان دارد.
محققان تعدادی از نوزادان را در معرض عکسهایی از عنکبوت، گل و ماهی قرار دادند.
بعد از بررسی واکنش نوزادان به این عکسها دریافتند که مردمک چشم نوزادان در مواجهه با عکس عنکبوت، گشادتر از حالتهای دیگر است.
گشاد شدن مردمک چشم بیانگر واکنش در مقابل استرس است. هر چقدر مردمک بیشتر گشاد شود، واکنش در مقابل استرس بیشتر است.
درنتیجه محققان دریافتند نوزادان بدون اینکه یادگیری اکتسابی خاصی داشته باشند واکنش استرسی بیشتری به عنکبوت دارند. پس ریشه ترس از عنکبوت باید در سرشت انسان باشد.
این ترس می تواند به دلیل فایدهای که در گذشته برای انسان داشته به وجود آمده باشد. در گذشتههای خیلی دور، عنکبوتها یکی از عوامل اصلی مرگ و میر و کاهش جمعیت بودهاند، در نتیجه باید از آنها دوری میشد.
-
ترس از مار (Ophidiophobia)
کسانی که نسبت به مار فوبیا دارند، حتی از مواجهه با مکانهایی که احتمال میدهند در آن جا مار وجود داشته باشند، اجتناب میکنند.
ترس از مار در طبقه بندی علمی اختلالات روانی، زیر مجموعۀ فوبیای حیوانات قرار میگیرد و در طبقه اختلالات اضطرابی جای دارد.
-
ترس از زنبور (Spheksophobia)
کسانی که نسبت به زنبور فوبیا دارند، حتی از مواجهه با مکانهایی که احتمال میدهند در آن جا زنبور وجود داشته باشند، اجتناب میکنند.
-
ترس از پرنده (Ornithophobia)
بسیاری از افراد ممکن است فکر کنند ترسیدن از پرندهها آنچنان مسئلهی مهمی نیست و به درمان نیاز ندارد؛
اما این ترس در بسیاری موارد میتواند به شدت آزاردهنده و اضطرابآور باشد چرا که مدام فکر و ذهن فرد مبتلا را به خود مشغول میکند.
-
ترس از موش (Musophobia)
ترس از موش بیشتر به خاطر سرعتش است.چون سرعت زیاد باعث می شود شما هیچ عکس العملی را نتوانید نشان دهید و ترس واسترس در شما به وجود بیاید.
-
ترس از ماهی (Ichthyophobia)
درمان شناختی یکی از مؤثرترین راه کارهای درمانی برای درمان ترس از ماهی است.
افرادی که فوبیای ماهی دارند، این حیوان را بسیار خطرناکتر از آنچه که هست، میپندارند. این درمان طرز فکر افراد مبتلا را نسبت به این حیوان تغییر میدهد.
-
ترس از سگ (Cynophobia)
افرادی که فوبیای سگ دارند، این حیوان را بسیار خطرناک تر از آنچه که هست، میپندارند.
-
ترس از سوسک (Entomophobia)
سوسک به دلیل رنگ تیره ای و ظاهرش چندش آور است و کسانی که ترس از سوسک را دارند بسیار آن را خطرناک در نظر می گیرند.
-
ترس از گربه (Entomophobia)
کسانی که نسبت به گربه فوبیا دارند، حتی از مواجهه با مکانهایی که احتمال میدهند در آن جا گربه وجود داشته باشند، اجتناب میکنند.
انواع فوبیا محیط طبیعی در روانشناسی
در فوبیای محیط های طبیعی فرد مبتلا از پدیده های طبیعی می ترسد در زیر نمونه ای از این فوبیا ذکر شده است.
ترس از ارتفاع (Acrophobia)
افراد مبتلا به فوبیای ارتفاع به طور فعالانهای از رفتن به ارتفاعات، ساختمانهای بلند، آسانسورهای شیشهای بیرون از ساختمان و… اجتناب میکنند.
حتی تصور بودن در جایی بلند برای این افراد موجب اضطراب شدید میشود
نشانه ها و درمان ترس از ارتفاع چگونه است؟
ترس از طوفان و رعد و برق (Astraphobia)
ترس از آب (Aquaphobia)
اگر فرد مبتلا به این فوبیا حتی به آب فکر کند، اضطراب عجیبی او را فرا میگیرد.
قرار گرفتن در کنار ساحل، شنیدن صدای شُر شُر آب و قرار گرفتن زیر باران برای این دست از افراد احساسات ناخوشایندی را ایجاد میکند.
فوبیای خون، تزریق و جراحت یا (Bll)
ترس از خون، عمل جراحت و آمپول و تزریق یکی از انواع فوبیا است که در آن فرد مبتلا ترس شدید و غیر منطقی نسبت به دیدن خون خود، دیگران و یا حتی خون حیوانات دارد.
به این صورت که فرد ممکن است صرفا با شنیدن اسم آن دچار ترس شود و یا با دیدن آنها و یا حس کردنشان آن ترس را تجربه کنند.
ممکن است شما نیز افرادی را دیده باشید که با دیدن کوچکترین قطره خون غش میکنند و اغلب هم از دادن آزمایش خون و رفتن به آزمایشگاه فراریاند.
ترس از خون
ترس از خون و آمپول و جراحت یا فوبیای خون وآمپول در دستهی اختلالات اضطرابی جای میگیرد.
افراد مبتلا به هنگام تماشای عکس یا فیلم خون و آمپول دچار ترس و اضطراب میشوند و ممکن است ضربان قلبشان بالا برود، بلرزند و یا از هوش بروند.
افراد در طول زندگی ممکن است بارها انگشت خود را ببرند و دچار جراحت جزئی شوند؛ اما این جراحت جزئی برای افراد مبتلا به ترس از خون بسیار وحشتناک است.
درست است که درد زیادی را بر اثر این جراحت حس نمیکنند اما خون ناشی از جراحت باعث میشود رنگشان سفید شود، دچار تهوع و تعریق شوند و بر زمین بیوفتند.
تنها ۳ تا ۴ درصد از افراد به این بیماری مبتلا هستند.
احتمال ابتلا به این بیماری در افرادی که والدین یا اقوام آنها اختلالات اضطرابی و یا به طور خاص فوبیا داشتهاند، بیشتر از افراد دیگر است.
ممکن است یک پیوند ژنتیکی در میان آنها وجود داشته باشد که حامل انتقال این ژن به فرزندانشان باشد.
ترس از خون به احتمال زیادی زندگی فرد را تحت تأثیر قرار میدهد. چرا که افراد در طول روز ممکن است با خون مواجه شوند.
همچنین افراد مبتلا از دادن آزمایش خون اجتناب میکنند و همین امر ممکن است به سلامتی آنها را به خطر بیندازد.
افرادی که فوبیای خون و آمپول را دارند از قرار گرفتن در مکان هایی چون بیمارستان و بهداشت و جاهایی که احتمال می دهند با خون و آمپول رو به رو شوند دوری می کنند.
در هنگام بیماری این افراد معمولا از قرص و شربت استفاده می کنند و هرگز راضی به زدن آمپول نمی شوند.